دوئل بزرگ نفت

به گزارش پایگاه خبری انرژی تایمز، روزنامهجهان صنعت نوشت– درحالی‌که کاهش تنش‌های نظامی و احتمال تثبیت توافق صلح میان ایران و آمریکا نگاه بازار جهانی نفت را دوباره به‌سمت بشکه‌های ایرانی معطوف کرده مسیر بازگشت صنعت نفت ایران به‌دوران پیش از جنگ برخلاف تصور بسیاری چندان هموار نیست. اگرچه رفع محدودیت‌های صادراتی می‌تواند فرصت تازه‌ای برای افزایش درآمدهای ارزی ایجاد کند اما خسارت به‌زیرساخت‌ها، فرسودگی میادین نیاز به‌سرمایه‌گذاری‌های سنگین و رقابت شدید کشورهای عربی خلیج‌فارس برای تصاحب سهم بازار باعث شد تا کارشناسان بازگشت به‌مسیر گذشته را تدریجی و زمان‌بر توصیف کنند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد حتی در سناریوی دستیابی به‌صلح پایدار و بازگشت کامل امنیت به‌تنگه هرمز، ایران نسبت‌به‌ سایر تولیدکنندگان منطقه مسیر دشوارتری برای افزایش تولید خواهد داشت. گزارش‌های بین‌المللی از جمله S&P Global Energy CERA نشان می‌دهد بخش عمده افزایش عرضه نفت خاورمیانه طی ماه‌های آینده ازسوی عربستان، امارات، عراق و کویت انجام خواهد شد و ایران به‌دلیل خسارت‌های ناشی از جنگ و محدودیت‌های چندین ساله تحریم با تاخیر وارد این رقابت خواهد شد.

براساس برآوردهای منتشرشده تولید نفت ایران که پیش از جنگ بین ۲/‏‏۳تا۶/‏‏۳‌میلیون‌بشکه در روز برآورد می‌شد در جریان درگیری‌ها به‌حدود ۵/‏‏۲‌میلیون‌بشکه کاهش یافته است. اختلاف آماری میان منابع داخلی و بین‌المللی وجود دارد اما همه تحلیلگران بر یک نکته اتفاق نظر دارند؛ بازگرداندن ظرفیت ازدست‌رفته صرفا با صدور مجوز صادرات یا رفع محدودیت‌های سیاسی امکان‌پذیر نیست.

سیدحمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی معتقد است راه‌اندازی مجدد چاه‌های بسته‌شده، تخلیه مخازن ذخیره، بازگشت نفتکش‌ها به‌چرخه صادرات و انجام تعمیرات اساسی دست‌کم چند هفته زمان نیاز دارد و حتی پس از آن نیز تولید ایران احتمالا بین ۱۰۰تا۱۵۰‌هزاربشکه کمتر از سطح پیش از جنگ باقی خواهد ماند.

محسن قمصری، مدیر پیشین امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران نیز اگرچه رسیدن دوباره به‌تولید ۴میلیون‌بشکه در روز را ممکن می‌داند اما تاکید می‌کند شرایط امروز با دوران پس از برجام تفاوت اساسی دارد. در سال۱۳۹۴ مشکل اصلی ایران بازاریابی و رفع تحریم بود اما اکنون علاوه بر محدودیت‌های مالی بخشی از زیرساخت‌های تولید و انتقال نفت نیز نیازمند بازسازی است.

همین موضوع سبب شده کارشناسان بین‌المللی نیز روند احیای صنعت نفت ایران را طولانی‌تر از سایر کشورهای منطقه ارزیابی کنند. کارول نخل، بنیانگذار کریستول انرژی معتقد است آسیب به‌زیرساخت‌های انرژی و حمل‌ونقل در کنار محدودیت دسترسی به‌تجهیزات و فناوری سرعت بازسازی ایران را کاهش خواهد داد.

درمقابل وزارت نفت تلاش کرده همزمان با مدیریت بحران پروژه‌های توسعه‌ای را نیز متوقف نکند. تازه‌ترین گزارش‌های شانا نشان می‌دهد نصب سکوی فرآیندی P4 میدان رشادت یکی از مهم‌ترین پروژه‌های فراساحلی کشور وارد مرحله نهایی شده و با تکمیل آن ظرفیت تولید این میدان روزانه حدود ۳۵‌هزاربشکه افزایش خواهد یافت. امکان تزریق روزانه ۸۰‌هزاربشکه آب برای حفظ فشار مخزن و افزایش برداشت صیانتی فراهم می‌شود.این پروژه بخشی از برنامه بزرگ‌تر شرکت نفت فلات قاره برای رساندن ظرفیت تولید نفت فراساحلی ایران به‌حدود ۳۸۰تا۴۰۰‌هزاربشکه در روز طی سال آینده است؛ برنامه‌ای که می‌تواند بخشی از کاهش تولید ناشی از جنگ را جبران کند.